Δημοσιογραφία και Δημόσιος Λόγος

Ανάργυρος Κουμπαρέλης

Περιγραφή

Ο σκοπός του μαθήματος είναι διττός. Από τη μία επιδιώκει τη μύηση των φοιτητών στις τεχνικές της σύγχρονης Δημοσιογραφίας (έντυπης, ηλεκτρονικής και διαδικτυακής) και από την άλλη να αποσαφηνίσει τη διαφορά του Δημόσιου από τον καθημερινό λόγο, τονίζοντας τη συνάφειά του με τη δημοσιογραφία και το πλαίσιο επικοινωνίας που καθιερώνουν ή και επιβάλλουν τα ΜΜΕ.

Στο πλαίσιο των διαλέξεων που ακολουθούν επιχειρείται να καταδειχτεί η σχέση δημόσιου λόγου/παρέμβασης και πολιτικού βίου, σε συνάρτηση με τη θέση των κοινωνικών επιστημών. Στη λογική αυτή αναλύεται το πώς οι κοινωνικοί επιστήμονες, ως δημόσιοι διανοούμενοι, συμβάλλουν στη δημιουργία των παιδαγωγικών και πολιτισμικών συνθηκών που προωθούν την κριτική σκέψη και τον ελεύθερο διάλογο, το πώς παράγεται κάθε φορά ο δημόσιος λόγος και επαναπροσδιορίζεται ο δημόσιος χώρος, αλλά και το πώς ορίζεται η «δημοσιότητα» και πώς γίνεται κατανοητή από έμφυλες, φυλετικές, εθνικές, ταξικές και άλλες διαφοροποιήσεις.

Τελικός στόχος του μαθήματος να αποκτήσουν οι φοιτητές την ικανότητα κριτικής ανάλυσης του δημοσιογραφικού και δημόσιου λόγου και να εξασκηθούν στη χρήση του χρησιμοποιώντας ως πεδίο εφαρμογής το ηλεκτρονικό περιοδικό enimerosi/dse.gr

Λέξεις - Κλειδιά Μαθήματος:

  • Δημοσιογραφικός λόγος,
  • Τεχνικές πειθούς,
  • Αφήγηση, έκθεσή, ρεπορτάζ, είδηση,
  • Δεοντολογία,
  • Τηλεοπτικό πρόγραμμα,
  • Agenda setting,
  • Δημόσιος λόγος,
  • Δημόσιος διάλογος
  • Κοινή Γνώμη και Προπαγάνδα

 

 

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα: Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα.

• Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων» έχει χρηματοδοτήσει μόνο την αναδιαμόρφωση και οργάνωση του υλικού που παρέχεται στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού μαθήματος.

• Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.


Κωδικός: DSE338
Σχολή - Τμήμα: ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΜΕΣΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ » Προπτυχιακό
Πρόσβαση στο μάθημα: Ελεύθερη (χωρίς εγγραφή)
Χρήστες: 98 εγγεγραμμένοι
CC - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα
CC - Μη Εμπορική Χρήση - Όχι Παράγωγα Έργα

Θεματικές Ενότητες

Κάθε μέσο έχει τη δική του «γραμματική», τους δικούς τους κώδικες γραφής. Σκοπός της διάλεξης είναι η εξοικείωση των φοιτητών/τριων με τις αφηγηματικές τεχνικές και τα εργαλεία που χρειάζεται ο δημοσιογράφος για να δημιουργήσει ειδήσεις κι ενημερωτικό περιεχόμενο.

Το μάθημα περιλαμβάνει θέματα ραδιοφωνικής και τηλεοπτικής παραγωγής και προγραμματισμού ενημερωτικών εκπομπών για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση αλλά και θέματα που αφορούν στο δομικό μέρος μιας εφημερίδας ή ενός περιοδικού. (2 ώρες θεωρία – 2 ώρες παραδείγματα). 

Σχετικά Αρχεία:

1a. Η λειτουργία μιας εφημερίδας.pdf 
1b. Η συλλογή και η επεξεργασία ειδήσεων.pdf 

Η διάλεξη θέτει με κριτικό τρόπο ζητήματα επαγγελματικής ηθικής στο χώρο των μέσων επικοινωνίας, με έμφαση στη δημοσιογραφική δεοντολογία.

Στο πλαίσιο αυτό γίνεται μικρή αναφορά σε παραδείγματα εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, παραδείγματα που διέπουν τη λειτουργία των ειδησεογραφικών οργανισμών και εμπίπτουν στο πεδίο της επαγγελματικής ηθικής.

Προς τούτο εξετάζονται κριτικά η ηθική και δεοντολογική διάσταση εννοιών και δημοσιοσιογραφικών πρακτικών όπως, για παράδειγμα, η αλήθεια, η αντικειμενικότητα, η πρόκληση βλάβης, η αυτορρύθμιση.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της διάλεξης οι φοιτητές/τριες προβληματίζονται με παραδείγματα από την εγχώρια και διεθνή πραγματικότητα.

Σχολιάζεται η στάση των Μέσων στον πολιτικό λόγο της περιόδου των εκλογών της 25ης Ιανουαρίου 2015 και στις 5 Ιουνίου του Δημοψηφίσματος - (2 ώρες θεωρία – 2 ώρες παραδείγματα).

Σχετικά Αρχεία

2a. Δημοσιογραφικός Λόγος (επικοινωνία).pdf 
2b. Δημοσιογραφικός Λόγος (επικοινωνία, δεοντολογία & δημοσιογράφος).pdf 
2c. Δημοσιογραφικός Λόγος (γλωσσικά μέσα και ιδεολογία).pdf 
2d. Δημοσιογραφικός Λόγος (η γλώσσα της δημοσιογραφίας).pdf 
2e. Δημοσιογραφικός Λόγος (η είδηση).pdf 
2f. Δημοσιογραφικός Λόγος (είδη δημοσιογραφικού λόγου).pdf
2g. Δημοσιογραφικός Λόγος (πως γράφεται ένα άρθρο).pdf 
2h. Δημοσιογραφικός Λόγος (βιβλιογραφία).pdf 

Στόχος της διάλεξης είναι μια σύντομη αναδρομή στις σημαντικότερες θεωρίες στις σπουδές της Επικοινωνίας και των Μέσων. Προς τούτο γίνεται α) μια συνοπτική παρουσίαση των κύριων θεωρητικών προσεγγίσεων, β) μέσα από τις οποίες καλλιεργείται η κριτική ανάλυση των βασικών θεωριών όπου και εξετάζονται τα ισχυρά και τα αδύνατα σημεία τους.

Στη διάλεξη γίνεται επίσης αναφορά στις μετα-θετικιστικές θεωρίες των Μέσων, την κριτική θεωρία, τις πολιτισμικές σπουδές, τις σπουδές ακροατηρίου, την πολιτική οικονομία, τις μετανεωτερικές προσεγγίσεις και τις θεωρίες των νέων Μέσων - (2 ώρες θεωρία – 2 ώρες παραδείγματα).

Σχετικά Αρχεία

3a. Νέα Μέσα και Σύγκλιση.pdf 
3b. Νέα Μέσα και Σύγκλιση (θεωρίες των μέσων & σύγκλιση).pdf 
3c. Νέα Μέσα και Σύγκλιση (είδη και ιδιότητες των νέων μέσων).pd

Στόχος της διάλεξης είναι η κατανόηση των νέων δυνατοτήτων και προκλήσεων που δημιουργούν οι σύγχρονες τεχνολογίες και οι συνθήκες σύγκλισης που επιβάλουν είτε στο ρόλο είτε στην πρακτική της δημοσιογραφίας.

Στο ίδιο πλαίσιο επιχειρείται η εξοικείωση των φοιτητών με τη δημοσιογραφική γραφή για το διαδίκτυο.

Επιμέρους στόχοι της ενότητας είναι: α) η κατανόηση των σύγχρονων φαινομένων και τάσεων στο πεδίο της διαδικτυακής δημοσιογραφίας, β) η αξιοποίηση των δυνατοτήτων και των εργαλείων που προσφέρει το διαδίκτυο για την παραγωγή ειδησεογραφικού υλικού, γ) η ικανότητα αναζήτησης, συλλογής, σύνθεσης πληροφοριών και παρουσίασης ενημερωτικού περιεχομένου μέσω διαδικτύου, δ) η κατανόηση του περιβάλλοντος σύγκλισης που είναι το διαδίκτυο (2 ώρες θεωρία – 2 ώρες παραδείγματα).

Η διάλεξη αυτή έχει ένα διττό περιεχόμενο: από τη μία εξασκεί τους φοιτητές/τριες με τις πρακτικές και τις συμβάσεις γραφής και παρουσίασης των ειδήσεων για την πολιτική, την κοινωνία, την οικονομία, τον πολιτισμό και, από την άλλη, εστιάζεται στο ιδιαίτερο σύστημα συλλογής πληροφοριών και πηγών που αναπτύσσει κάθε κατηγορία ειδήσεων.

Στο πλαίσιο της δεύτερης διάστασης του μαθήματος, οι φοιτητές εξοικειώνονται με τη γραφή για διάφορα δημοσιογραφικά είδη. Έτσι έρχονται σε επαφή με τη συνέντευξη, την ανάλυση, το άρθρο γνώμης κ.ά., καθώς και τις νέες μορφές γραφής που αναδύονται στο διαδίκτυο και συνθέτουν ποικιλία αφηγήσεων και τρόπων έκφρασης για δημοσιογραφικούς σκοπούς (2 ώρες θεωρία – 2 ώρες γραφή κειμένων).

Στη διάλεξη αυτή περιγράφεται πως τα μέσα ενημέρωσης, από τη στιγμή που διείσδυσαν στην καθημερινότητά μας, κατόρθωσαν να κερδίσουν ένα ευρύ κοινό και να εδραιώσουν έτσι τη λειτουργία τους στη δημόσια ζωή των χωρών της Δύσης (19οε αιώνα), αποτελώντας σταθερό σημείο συνάντησης της πολιτικής πληροφόρησης και της προώθησης οικονομικών αγαθών (2 ώρες θεωρία – 2 ώρες αναζήτηση παραδειγμάτων).

Στόχος της διάλεξης είναι μια στοιχειώδης αναφορά στην απεικόνιση και σημασιοδότηση του ιδιωτικού βίου στο δημόσιο λόγο και συγκεκριμένα στο Αττικό δράμα, τη ρητορεία, τη φιλοσοφία, τις πολιτικές και ηθικές πραγματείες και τη βιογραφία.

Πρόκειται για αναφορές που επικεντρώνονται σε παραδείγματα χαρτογράφησης των ορίων ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο χώρο στην ελληνική αρχαιότητα και για αναφορές που καταδείχνουν τις μετατοπίσεις του σχετικού στοχασμού σε θέματα γλώσσας και δημόσιου λόγου στο 17ο και 18ο  αι.

Βλέπε Αθανασάκη Λουκία, Νικολαϊδης Τάσος, Σπαθάρας Δήμος (επιμ), (2014), Ιδιωτικός και δημόσιος λόγος στην ελληνική αρχαιότητα και τον διαφωτισμό.

§  Πολιτική, δημόσιος λόγος και κοινωνικά μέσα

http://histologion-gr.blogspot.gr/2013/10/blog-post_13.html 

§  To YouTube δημοφιλέστερο κοινωνικό δίκτυο στην Ελλάδα

http://www.toportal.gr/?i=toportal.el.koinwnia&id=1866

  • ΤΟ      «ΔΗΜΟΣΙΟ» ΚΑΙ ΤΟ «ΙΔΙΩΤΙΚΟ» ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ή ΤΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΑ      ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ

http://www.mnimon.gr/index.php/mnimon/article/viewFile/793/1377.pdf

 

Οι φοιτητές/τριες καλούνται να βρουν ένα διαδικτυακό τόπο της αρεσκείας τους που να σχετίζεται όμως με τα ως τώρα διδαχθέντα. Με τη λογική αυτή προσπαθούν να βρουν παραδείγματα που αποδεικνύουν τις υποθέσεις και τους προβληματισμούς του μαθήματος περί Δημόσιου Λόγου και Δημοσιογραφίας.

Η εν λόγω διάλεξη αναλύει την έννοια της προπαγάνδας και του τρόπου με τον οποίο συμβάλει  η τελευταία στην καθιέρωση στερεότυπων.

Στην ίδια λογική εξετάζεται η έννοια της κοινής γνώμης ως αποτέλεσμα του διεξαγόμενου Δημόσιου Λόγου και Διάλογου.

Στο πλαίσιο του μαθήματος ζητείται από τους φοιτητές/τριες να φέρουν ιστορικά παραδείγματα που αφορούν το Δημόσιο Λόγο και τον τρόπο με τον οποίο τα Μέσα τον μεταφέρουν με σκοπό την καλλιέργεια εντυπώσεων. Με τον τρόπο αυτό φανερώνεται το πώς η προπαγάνδα αποτελεί συστατικό του δημόσιου λόγου επί «επίδικων» θεμάτων (π.χ. πρόσφατο δημοψήφισμα και η στάση των Μέσων) όπως αυτός εκφράζεται από παράγοντες της δημόσιας ζωής και μεταδίδεται από τα ΜΜΕ.

Παρατίθενται πολλά πλείστα παραδείγματα από youtube και η προβολή τους γίνεται αντικείμενο συζήτησης και διαλόγου.

Η συγκεκριμένη διάλεξη ανοίγει το διάλογο για θέματα όπως: Η ρητορική κατασκευή του φόβου στα ΜΜΕ, Ξενοφοβική ρητορική, Η ρητορική της καταστροφολογίας, η Ρητορική τους Μίσους:  Μετανάστες, Στερεότυπα και η Διπλή Γλώσσα της Επικοινωνίας (Lunz και Ξιδόπουλος).

Παρουσιάσεις Εργασιών - Διάλογος

Ανοικτό Ακαδ. Μάθημα

Ημερολόγιο

Ανακοινώσεις

  • - Δεν υπάρχουν ανακοινώσεις -